The Office for Nonfiction Storytelling

Microkosmos Rotterdam

EEN STAD OP DE RAND VAN VERANDERING

Een documentaireserie van 6 afleveringen van 55 minuten
Producent: Wit Film / Boudewijn Koolen en Iris Lammertsma
Regie: Victor Vroegindeweij
Productie: Nienke Rispens
Research: Manon van der Sluijs

 

Een microkosmos is een representatie van iets groters. Een miniwereld waarin dezelfde factoren het leven bepalen als in de grote wereld, maar dan op een schaal die te bevatten is. De Griekse filosofen gebruikten het concept microkosmos al om grote concepten te bevatten: ze zagen de mens als een microkosmos van het heelal.

In míjn zoektocht naar methoden om grip te krijgen op grote filosofische concepten en levensvragen, maar ook om te bevatten hoe de wereld om ons heen verandert, heb ik altijd gekeken naar mijn eigen stad: Rotterdam.

rdam_gradient_2_skyline.jpg
 
 

Rotterdam is een microkosmos van de westerse samenleving. De grote thema’s van vandaag spelen een heel duidelijke rol in het dagelijks leven van de stad: migratie, globalisering, technologisering, de botsing tussen de Islam en Westerse waarden en de groter wordende kloof tussen arm en rijk (in Rotterdam ligt er letterlijk een breede rivier tussen). Maar ook de meer persoonlijke, individuele thema’s zijn in deze microkosmos aanwezig: eenzaamheid, angst, liefde, geluk, haat, grenzeloze ambitie en lust. Het zit allemaal verscholen in de gezichten die ik dagelijks op straat zie.

 
 
 

Ik wil een documentaireserie maken waarin ik Rotterdam gebruik als spiegel voor onze samenleving. Ik wil een aantal personages vinden die symbool staan voor de megatrends die onze wereld aan het vormgeven zijn maar die tegelijk een diep menselijk drama in zich hebben.

De personages hebben allemaal iets op het spel staan in onze serie. Ik kan me voorstellen dat we een Syrisch gezin volgen dat strijd levert om te integreren, de taal te leren en mee te doen ondanks dat de mensen in de buurt waar ze zijn neergezet niet altijd aardig zijn.

De zoon van een haven miljonair zoekt naar mogelijkheden om zelf geld te verdienen in vastgoed, maar dat mislukt omdat hij niet de street-smart intelligentie van zijn vader heeft geërfd (en in rijkdom is opgevoed)

 
 
 

‘The Metropolis strives to reach a mythical point where the world is completely fabricated by man, so that it absolutely coincides with his desires’, schreef architect Rem Koolhaas over de metropolis. De skyline van zijn stad Rotterdam beloofd zoiets: Een bruisende stad vol mensen, economische activiteit, onverwachte ontmoetingen, drukte, diensten die je fantasie te boven gaan. Alle verlangens worden er ingelost. Maar als je eenmaal bent neergedaald in de straten en op de pleinen van de havenstad is er weinig over van het idee dat die skyline uit droeg. De straten zijn leeg, de diensten zijn schaars en de armoede groot.

 
carel16.jpeg
 
 

Maar daar is verandering in aan het komen: Rotterdam heeft de laatste jaren een enorme spurt genomen. Door een complex aan factoren is de stad eindelijk toe aan het groeien naar wat ze altijd al wil zijn: Een Manhattan aan de Maas. Een stad die samensmelt met de verlangens van haar inwoners. Maar van die opwaardse lijn wordt slechts geprofiteerd de rijke (autochtone) bovenlaag in het noorden van de stad. Het arme zuiden, met haar autochtone en allochtone armoede deelt niet mee. Dat is zeer wel zichtbaar in de politieke kaart van de stad: De PVV werd bij de laatste landelijke verkiezingen de grootste partij en in veel wijken was DENK de grootste.

Rotterdam is schizofreen.

De Zeven Zonden

Daarnaast lijkt het me interessant om - zonder dat in de serie te noemen - een oud canon van morele rechtschapenheid te gebruiken om de personages aan op te hangen: lust, vraatzucht, ijdelheid, hebzucht, woede en jaloezie en gemakzucht. Dat lijkt me mooi omdat ik om me heen zie dat deze Zeven Zonden, die voor eeuwen als zonden werden beschouwd, nu deugden zijn geworden. Behalve misschien jaloezie, maar ook die zonde is niet meer iets om je voor te schamen.